olijfolie
olijvenpluk
olijfboom
olijfolie kopen
griekse olijven
extra Vergine
vergine olijfolie
olijfolie tips
olijfolie reizen
olijfolie pijnstiller
olijfolie links
advertenties |
De olijfboom
De olijfboom(Olea europaea) is een boom van de olijffamilie (Oleaceae). Het
geslacht Olea telt ongeveer 30 soorten met een groot spreidingsgebied,
voornamelijk in de Oude Wereld. Traditioneel wordt de boom gebruikt vanwege de
vrucht ervan, de olijf, die zelf wordt gegeten, en waaruit de zeer belangrijke
olijfolie wordt gewonnen.
Herkomst olijfboom
De herkomst van de boom ligt waarschijnlijk in de gebieden rond het oostelijk
deel van de Middellandse Zee, zoals Syrië en Klein-Azië. Al duizenden jaren
wordt de boom in de literatuur van landen rond de Middellandse Zee genoemd,
zoals in Griekse mythologie en Tenach. Ook tegenwoordig is de boom in de landen
rond de Middellandse Zee nog zeer belangrijk, maar vindt men de boom ook in heel
andere delen van de wereld, zoals Florida, Australië en China. Door onderling
kruisen bestaan er vandaag de dag meer dan 80 soorten olijfbomen. De boom groeit
aanvankelijk relatief langzaam, heeft een dikke stam en lange wortels. Vanwege
de groei van de wortels, moet er telkens een minimale afstand tussen de bomen
worden aangehouden bij het beplanten. Pas na 5 jaar begint de boom vruchten te
dragen. Olijfbomen kunnen vele honderden jaren oud worden. Oude olijfbomen zijn
bijzonder waardevol.
Mythologie
Volgens de Griekse mythologie schonk Pallas Athene in haar wijsheid een
olijfboom aan de stad Athene. Nog steeds staat er daarom een olijfboom op de Akropolis.
De boom waaruit in de loop der eeuwen onze eetbare olijven zijn
ontstaan is eigenlijk een ondersoort, namelijk Olea europaea ssp. sylvestris. In
Oost-Afrika komt nog een andere ondersoort voor, Olea europaea ssp. cuspidata,
met kleine olijven die nauwelijks eetbaar zijn. In de hooglanden van Ethiopië
komt deze Afrikaanse wilde olijf vaak voor in kerkbossen, kleine resten
natuurlijk bos in een voor de rest vaak boomloos landschap.
Olijfbomen verzorging
Veel mensen hebben tegenwoordig een
olijfboom thuis; in de tuin of in een pot als kuipplant; gekocht in een
tuincentrum of meegenomen uit de zonnige landen als souvenir. Kan dat nu wel;
een olijfboom in Nederland? Ja, dat kan, maar houd rekening met een aantal
belangrijke zaken.
Temperatuur
Olijfbomen zijn subtropisch en houden van milde winters en droge zomers. Takken
sterven af bij temperaturen beneden de -2° C. en hele bomen sterven bij vorst
beneden de -15° C. Olijfbomen groeien idealiter in klimaatzones 10 en 11.
Sommige varianten zijn bestand tegen kou en verdragen zone 9
(gem. vorst nacht dag temp. -7/-1 °C) of zelfs 8 (gem. vorst nacht/dagtemp. -12/-7 °C).
Nederland ligt voor het grootste deel in klimaatzone 8, maar het oostelijk deel
van Nederland ligt in klimaatzone 7 (gemiddelde nacht / dag temperatuur (-18/-12
°C). De soort olijfboom is daarom in Nederland allesbepalend. In Nederland is
het dan ook het veiligst olijfbomen als kuipplant te houden. Dagen aanhoudende
strenge vorst of een harde vrieswind doodt een (niet geharde) olijfboom of
brengt ernstige schade toe. Maar let op: een al wat oudere diepgewortelde boom
zal bij vorstschade opnieuw jonge scheuten ontwikkelen.
Bodemsamenstelling
Olijfbomen en olijven zijn het sappigst wanneer ze groeien in een diepe en
voedzame grond. De ideale grond voor een olijfboom is een kleihoudende bodem,
maar olijfbomen gedijen op elke grondsoort, zelfs zand. De grond mag niet te nat
zijn en idealiter nooit uitdrogen, al kunnen olijfbomen indien diep geworteld
lange tijd tegen droogte. Eventueel de tuingrond vermengen met kleikorrels of
compost om de grond luchtiger te maken. Als olijfbomen in de volle grond staan
de grond vanaf het moment dat de kleine witte bloempjes opengaan, elke maand
bemesten met een korrelkunstmest (formule 10-10-10). Na oktober niet meer
bemesten.
Water geven
In de hete klimaatzones is twee tot drie keer water geven per week noodzakelijk,
zeker bij een lichte en zanderige bodem. Houd de bodem niet te nat, en zorg
ervoor dat de bodem minstens 75% droog is voordat de olijfboom opnieuw water
krijgt, omdat de wortels gevoelig zijn voor rot. In veel olijfboomgaarden
druppelirrigatie toegepast, maar dat zorgt voor minder diepe worteling en
daarmee grotere gevoeligheid voor droogte.
Snoeien olijfboom.
Op zich is het niet nodig om een olijfboom te snoeien, maar vormsnoei kan worden
toegepast. Zo kan men eventueel de toppen van de langste takken snoeien om de
groei vanuit de kroon te bevorderen, zodat men een volle boom krijgt. Laat
takken minsten 20 cm lang.
Latijnse naam olijfboom Olea Europaea
De olijfboom kent zijn oorsprong in het oostelijk deel van de Middellandse Zee
rond 3500 v.C. Zowel in het Oude als het Nieuwe Testament spelen olijven een
belangrijke rol. De olijven werden als voedsel gebruikt en om olijfolie van te
persen. Olijfolie werd o.a. gebruikt voor het balsemen, als lampenolie, voor
zalving en als geurbalsem. Olijven en olijfolie zijn goed te conserveren en
bevatten veel voedzame stoffen zodat het een rijk bezit was. Vanwege de handel
en de trek van volkeren werd de olijfboom ook langs de westelijke kant langs het
Middellands Zee gebied verspreid in zowel Europa als Afrika. Het leven van de
volkeren die ten tijde van het Oude en Nieuwe Testament rond het Middellands Zee
gebied leefden. In de bijbel wordt vaak melding gemaakt van olijven en
olijfbomen. De olijfboom speelde ook in het leven van Jezus een belangrijke rol.
In het Hof van Gethsemane(olijfpers), een olijfboomgaard vecht Jezus voor zijn
leven en na zijn door wordt hij begraven in een grot die zich in een
olijfboomgaard bevond.
|
|